Kỷ Luật Lao Động: 3 Sai Lầm Phổ Biến Khi Sa Thải Nhân Viên
Sa thải (Chấm dứt Hợp đồng Lao động) là một quyết định phức tạp, không chỉ liên quan đến quản trị nhân sự mà còn chịu sự điều chỉnh nghiêm ngặt của Bộ luật Lao động. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong quy trình hoặc căn cứ pháp lý cũng có thể khiến doanh nghiệp bị kiện ra Tòa án, buộc phải nhận lại người lao động và bồi thường thiệt hại lớn.
Dưới đây là 3 sai lầm phổ biến nhất mà các doanh nghiệp thường mắc phải khi thực hiện kỷ luật lao động hoặc sa thải:

1. Sai Lầm Về Căn Cứ Chấm Dứt Hợp Đồng (Thiếu Quy Định Nội Bộ)
Doanh nghiệp không thể tùy tiện sa thải nhân viên chỉ vì họ làm việc không hiệu quả. Việc sa thải phải dựa trên các căn cứ pháp luật rõ ràng.
- Vấn đề: Sa thải nhân viên dựa trên các lý do không được quy định trong Hợp đồng Lao động, Nội quy Lao động hoặc pháp luật. Ví dụ: Sa thải vì nhân viên không đạt KPI mà không có quy chế đánh giá KPI chính thức được đăng ký.
- Hậu quả Pháp lý: Tòa án sẽ tuyên bố việc chấm dứt hợp đồng là trái pháp luật nếu không có căn cứ rõ ràng được người lao động biết và chấp thuận.
- Giải pháp:
• Mọi hình thức kỷ luật, bao gồm sa thải, phải được quy định rõ ràng trong Nội quy Lao động của công ty (và phải được đăng ký với cơ quan quản lý lao động).
• Phải có bằng chứng chứng minh nhân viên vi phạm quy định đó (ví dụ: văn bản cảnh cáo, biên bản họp nhắc nhở).
2. Sai Lầm Về Trình Tự và Thủ Tục Kỷ Luật (Không Đảm Bảo Quyền Lợi)
Dù căn cứ sa thải là đúng, nhưng nếu quy trình sai, quyết định vẫn bị vô hiệu.
- Vấn đề: Doanh nghiệp ra quyết định sa thải mà không tổ chức họp hội đồng kỷ luật, không mời đại diện tổ chức đại diện người lao động (Công đoàn cơ sở), hoặc không thông báo/tạo điều kiện cho người lao động giải trình.
• Đặc biệt: Buộc người lao động nghỉ việc ngay lập tức mà không tuân thủ thời hạn báo trước theo luật định.
- Hậu quả Pháp lý: Đây là lỗi hình thức nghiêm trọng nhất. Tòa án sẽ hủy quyết định sa thải vì doanh nghiệp đã vi phạm quyền được giải trình và bảo vệ của người lao động theo Bộ luật Lao động.
- Giải pháp:
• Luôn tuân thủ quy trình: Lập Biên bản vi phạm -> Thông báo về cuộc họp kỷ luật -> Tổ chức cuộc họp có sự tham gia của các bên liên quan (bắt buộc phải có Công đoàn nếu có) -> Ra Quyết định kỷ luật.

3. Sai Lầm Khi Sa Thải Nhóm Người Lao Động Được Bảo Vệ Đặc Biệt
Pháp luật Việt Nam bảo vệ một số đối tượng người lao động đặc biệt.
- Vấn đề: Sa thải nhân viên đang nghỉ ốm theo chỉ định của bác sĩ, nhân viên nữ đang mang thai, đang nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ các trường hợp sa thải do chấm dứt hoạt động của công ty.
- Hậu quả Pháp lý: Mọi quyết định sa thải đối với nhóm người lao động này (trong thời gian họ được pháp luật bảo vệ) đều bị coi là trái pháp luật và doanh nghiệp phải bồi thường toàn bộ.
- Giải pháp: Luôn kiểm tra tình trạng cá nhân của người lao động trước khi thực hiện các bước kỷ luật. Tìm kiếm các giải pháp khác thay vì sa thải, hoặc chờ đến khi thời hạn bảo vệ đặc biệt chấm dứt.
Lời Kết: Kỷ Luật Đúng Luật Là Cách Tự Bảo Vệ Tốt Nhất
Quyết định sa thải không bao giờ là dễ dàng, nhưng việc thực hiện đúng quy trình pháp lý sẽ bảo vệ uy tín và tài chính của doanh nghiệp. Đừng để một sơ suất nhỏ trong thủ tục dẫn đến những tranh chấp kéo dài và tốn kém.
Liên hệ tư vấn:
CÔNG TY LUẬT VIỆT NAM THÀNH TRUNG TÍN
Địa chỉ: 463 Quang Trung, Phường Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Website: lawbth.com
Email: congtybthcoproduction@gmail.com
Hotline: +(84) 903-123-179